{"id":22,"date":"2025-03-14T20:06:00","date_gmt":"2025-03-14T20:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/?p=22"},"modified":"2025-04-13T10:13:07","modified_gmt":"2025-04-13T10:13:07","slug":"birey-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/?p=22","title":{"rendered":"Birey nedir?"},"content":{"rendered":"\n

Birey Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"pexels-ds-stories-9228408<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\n

<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Birey kavram\u0131; modern d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinin bizlere sunmu\u015f oldu\u011fu bir kavramd\u0131r. Orta\u00e7a\u011f Avrupa\u2019s\u0131nda kilise her alana h\u00fckmediyordu. Ancak ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131nda bu iktidar kiliseden al\u0131narak insan akl\u0131na verildi. Bu d\u00f6nem insan\u0131n kendi hayat\u0131 \u00fczerinde s\u00f6z sahibi oldu\u011fu, bilimsel bir yakla\u015f\u0131m\u0131n benimsendi\u011fi, insan\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere sahip olmas\u0131 gibi de\u011ferlerle fertlerin \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem oldu ve birey kavram\u0131 b\u00f6ylece hayat\u0131m\u0131za girdi. Olu\u015fum s\u00fcrecini alt ba\u015fl\u0131klarda daha detayl\u0131 g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

Birey Kavram\u0131na Yakla\u015f\u0131mlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"pexels-enginakyurt-1446948<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"pexels-pixabay-41162<\/a><\/figure>\n\n\n\n

1.      <\/strong>Yap\u0131salc\u0131 Yakla\u015f\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Toplumun bir yap\u0131s\u0131 oldu\u011funu, yap\u0131n\u0131n bir i\u015fleyi\u015fi ve bu yap\u0131 i\u00e7inde t\u00fcm kurumlar\u0131n belli i\u015flevleri oldu\u011funu kabul eden bu sosyolojik yakla\u015f\u0131mda birey toplumsal yap\u0131n\u0131n dinamikleri ile olu\u015fan bir varl\u0131kt\u0131r. Toplumsal yap\u0131n\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131 ta\u015f\u0131 olan aile i\u00e7erisinde olu\u015fmaya ba\u015flayan bireyin olu\u015fumunda toplumun t\u00fcm kurumlar\u0131, konumlar\u0131 gere\u011fi belli derecelerde rol oynayarak bireyin olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar ki bireyin bu \u015fekilde olu\u015fmas\u0131 sosyalizasyon olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Birey toplumsal yap\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n

2.      <\/strong>Etkile\u015fimci Yakla\u015f\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yap\u0131salc\u0131 yakla\u015f\u0131m bireyin olu\u015fumunda temel rol\u00fc toplumsal olu\u015fum ve yap\u0131lara ba\u011flarken, etkile\u015fimci yakla\u015f\u0131m, bireylerin toplumsal hayat\u0131 nas\u0131l anlamland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, birey etkile\u015fimlerle bu anlamlar\u0131 nas\u0131l in\u015fa etti\u011fini \u00f6nemser. Birey toplumsal hayatta pasif bir \u00f6zne de\u011fil aktif bir \u00f6znedir ve toplumsal de\u011fi\u015fime etki eder.  Toplumsal yap\u0131 sabit de\u011fildir ve bireysel etkile\u015fimlerle s\u00fcrekli de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

3.      <\/strong>\u00c7at\u0131\u015fmac\u0131 Yakla\u015f\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n kurucusu Karl Marks ve Max Weber\u2019dir. \u0130nsanlar\u0131n tabiatlar\u0131 gere\u011fi baz\u0131 \u00e7\u0131kar duygular\u0131na sahip oldu\u011funu dile getirilir. \u00d6zellikle Karl Mark insanlar\u0131 belli \u00e7\u0131karlar\u0131 olan gruplar halinde g\u00f6r\u00fcr ki bu gruplara s\u0131n\u0131f demi\u015fti. Bireyin kendi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerini ve ya\u015fam \u015feklini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Felsefesi gere\u011fi sermaye ve emek \u00e7at\u0131\u015fma halindedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu iki s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmaktad\u0131r. Birey bu iki s\u0131n\u0131ftan birine mensuptur ve ona g\u00f6re ya\u015far. Dolay\u0131s\u0131yla birey \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fi di\u011fer s\u0131n\u0131flarla \u00e7at\u0131\u015fma halindedir.<\/p>\n\n\n\n

Birey ve Toplum D\u00fcalizmi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bireyin mi toplumu belirledi\u011fi, toplumun mu bireyi belirledi\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131 toplum birey d\u00fcalizmini olu\u015fturur. Antony Giddens\u2019\u0131n yap\u0131land\u0131rma kuram\u0131 toplum ve bireyin s\u00fcrekli olarak birbirini \u00fcretti\u011fini dile getirerek \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc etkile\u015fime vurgu yapar.  Pierre Bourdieu al\u0131\u015fkanl\u0131k kuram\u0131yla bireylerin toplumsal kurallar\u0131 i\u00e7selle\u015ftirme yetenekleriyle beraber bu kurallar\u0131 de\u011fi\u015ftirme yetisini de vurgular. Birey ve toplum aras\u0131ndaki diyalektik ili\u015fki birbirini \u015fekillendiren dinamik bir s\u00fcreci anlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Birey ve Toplumun Dikotomik \u0130li\u015fkisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu kavram bireyin toplumsuz, toplumun bireysiz var olamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Dikotomi birbirini tamamalayan olgu ve durumlar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bireyin bir toplumsal a\u011f i\u00e7inde geli\u015febildi\u011fini ve potansiyelini kullanabildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Toplumsal varolu\u015f bireylerin varl\u0131\u011f\u0131yla v\u00fccut bulur ve toplumsal geli\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de bireyler ve bireylerin olu\u015fturdu\u011fu \u00f6rg\u00fctlenmeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n

Avc\u0131 Toplay\u0131c\u0131 Toplumda Birey<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fl\u0131kta her ne kadar birey kavram\u0131n\u0131 kullansak da asl\u0131nda bu kavram\u0131n R\u00f6nesans\u2019la ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha not olarak d\u00fc\u015felim buraya. Bu d\u00f6nemde, zor vah\u015fi do\u011fa ko\u015fullar\u0131nda, hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fan insan, k\u00fc\u00e7\u00fck klanlar halinde ya\u015f\u0131yor, kad\u0131nlar toplay\u0131c\u0131l\u0131k yaparak besin ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yard\u0131mc\u0131 olurken erkekler de avlan\u0131yordu. Toplumda toplay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n besin bulunmas\u0131ndaki temel i\u015flevi avc\u0131l\u0131ktan gelecek besine g\u00f6re daha garantili bir konumdayd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla kad\u0131n\u0131n toplum i\u00e7inde daha fazla \u00f6n planda oldu\u011fu bir d\u00f6nemden s\u00f6z ediyoruz. Burada birey klan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 ve \u00f6zg\u00fcl varl\u0131\u011f\u0131 klandaki rol\u00fcyle e\u015fde\u011fer. Belirli rolleri \u00fcstlenen bireylerden olu\u015fan bir topluluk yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde yap\u0131p etmeleri belli ve se\u00e7imleri bu ko\u015fullar ile s\u0131n\u0131rl\u0131 bireylerden bahsetmi\u015f oluyoruz. Nedir bu roller diyecek olursak; kad\u0131nlar\u0131n toplay\u0131c\u0131l\u0131k, ev i\u015fleri ve \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131yla, erkeklerin ise avc\u0131l\u0131k ve bu avda kullan\u0131lacak aletlerin yap\u0131c\u0131s\u0131 g\u00f6revlerini \u00fcstlendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Avc\u0131 toplay\u0131 d\u00f6nemi (paleolitik) \u00fcst evrelerinde insan\u0131n ileti\u015fim kabiliyetinin artt\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer klanlarla da etkile\u015fim i\u00e7ine girdi\u011fi bir s\u00fcre\u00e7te birey kendi klan\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir art\u0131k. Kendi klan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki ki\u015filerle evlenebilmekte(egzogami) ve de\u011fi\u015f toku\u015fa dayal\u0131 minimal bir ekonomik sistemin i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r.   \u0130nsan\u0131n ileti\u015fim yetene\u011fini geli\u015ftirdi\u011fi ve soyut d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fini kazand\u0131\u011f\u0131 sanatsal faaliyetlerin de g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde bireyin kendini ifade yollar\u0131n\u0131n geni\u015fledi\u011fini belirtelim.<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m Toplumunda Birey<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"AVvXsEjkoeGU7kcBz5fm395SG7I2dN-8Y3ZHhR4pmulI-0DfTWZDR7_ADkpkIMfS3jx1UdPy4znaJsC--DNdELmWr3vKj-wh9iSVyeyvgg_hRHRuk2j2J7I6TIEigHA72H6Yl4P4rVMzl2bY3HXizUcZxygL8KDKA8iK3Rsi-7nViAS7uKw20_gjcRhzrWHIqG7Z=w637-h424<\/a><\/figure>\n\n\n\n

<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m toplumu insan\u0131n ekip bi\u00e7meyi \u00f6\u011frendi\u011fi ve art\u0131k ihtiya\u00e7tan fazlas\u0131n\u0131 \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131yla karakterize olmaktad\u0131r. \u0130nsanlar \u00fcrettikleri fazla \u00fcr\u00fcn\u00fc satarak birikim yapabilmekte, mal m\u00fclk sahibi olabilmekte ve hayat\u0131 boyunca elde etti\u011fi birikimi kendi neslini devam ettirecek olan \u00e7ocuklar\u0131na b\u0131rakabilmektedir. Ancak miras hakk\u0131ndan yararlanacak \u00e7ocuk k\u0131z de\u011fil erkek \u00e7ocuklard\u0131r. Tar\u0131m devrimiyle birlikte erkek fiziksel g\u00fcc\u00fcyle avantaj sa\u011flam\u0131\u015f ve ataerkil sistemi olu\u015fturmu\u015ftur. Toplumda erkek bireyler \u00f6nemli konuma ge\u00e7mi\u015f ve avantajlara kad\u0131nlara oranla daha fazla sahip olmu\u015flard\u0131r. Bireyler ataerkinin bi\u00e7ti\u011fi rollere g\u00f6re ya\u015famda yer alacaklard\u0131r. Kad\u0131nlar ev i\u015flerinden ve \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131ndan sorumlu olmalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda tarlada da \u00e7al\u0131\u015farak toplumsal d\u00fczen i\u00e7indeki rollerini ifa etmektedirler. Erkek g\u00fcc\u00fcn ve mal\u0131n biricik temsilcisi olarak toplum i\u00e7indeki \u00f6nemli rolleri \u00fcstlenmektedir. Y\u00f6neticidir, rahiptir ve her \u015feyin sahibidir. Bu d\u00f6nem i\u00e7in ya\u015famda ki\u015filerin kendi hayatlar\u0131yla ilgili ne kadar s\u00f6z hakk\u0131 vard\u0131, kestirmek zor. Mesela erkek veya kad\u0131n kimle evlenecekleri konusunda s\u00f6z hakk\u0131na sahip miydi, erkek ve kad\u0131n aras\u0131nda bu konuda bir farkl\u0131l\u0131k var m\u0131yd\u0131? Kuvvetle muhtemel erkeklerin bu konuda kad\u0131nlara oranla se\u00e7im \u015fanslar\u0131 daha fazlad\u0131r demek yanl\u0131\u015f olmaz toplumdaki erkek h\u00e2kimiyetine bakarak.<\/p>\n\n\n\n

Sanayi Toplumunda Birey<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"AVvXsEj0tH03rqkyQgf1DBFTj6qebFW2P_6IeTROMNgshlbp0_qsB1jqi8BJfq6nijefhIB8i0CixTgo6rtreyEF0pmRzxqevSxBWneLmCKvk1rdlUfIy1cKC11JlN6mIf-UMNqkzQYouCMV5cRI9sLt52oQUj_S-uW2f5VPnskHtr898gsnAtbyS1bcvjiFKjjY=w624-h416<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Buraya kadar anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemler asl\u0131nda birey kavram\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerdi, ki\u015filerin toplum i\u00e7inde belli s\u0131n\u0131fsal, dinsel roller ile s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 kendi se\u00e7imlerinin olmad\u0131\u011f\u0131 bir ki\u015fi yap\u0131lanmas\u0131d\u0131r bu d\u00f6nemlerdeki birey. Biz birey kavram\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye; sanayi devrimiyle olu\u015fan, kelime anlam\u0131yla \u2018yeniden do\u011fu\u015fu\u2019 ifade eden R\u00f6nesans yani Ayd\u0131nlanma( akl\u0131n ve bilimin \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve de\u011ferlerin bunlar \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi d\u00f6nem) \u00e7a\u011f\u0131yla ba\u015fl\u0131yoruz. Skolastik d\u00fc\u015f\u00fcncenin(kilisenin kabul etti\u011fi din anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u00e2kim oldu\u011fu d\u00f6nem) k\u0131r\u0131lmas\u0131, aristokrasi (toprak sahibi olanlar\u0131n h\u00e2kim s\u0131n\u0131f oldu\u011fu ve g\u00fcc\u00fc elinde bulundurdu\u011fu d\u00f6nem) s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yerini burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n almas\u0131yla bireyin olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Co\u011frafi ke\u015fiflerle ba\u015flayan ticaret Avrupa\u2019da zenginle\u015fen bir s\u0131n\u0131f\u0131n olu\u015fmas\u0131na zemin haz\u0131rlad\u0131. Ticaretle mal birikimine sahip olan bu s\u0131n\u0131f sanayi d\u00f6nemiyle \u00fcretimi yapan ve daha \u00e7ok g\u00fc\u00e7lenen s\u0131n\u0131f oldu. Ancak aristokratlar\u0131n sahip oldu\u011fu siyasal ve hukuksal haklara sahip de\u011fildi bu s\u0131n\u0131f. Burjuva olarak adland\u0131r\u0131lan bu s\u0131n\u0131f bilim ve sanat i\u00e7in de \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor art\u0131k toplumda hak etti\u011fi hukuksal ve siyasal g\u00fcc\u00fc de talep ediyordu. Ard\u0131 ard\u0131na ya\u015fanan geli\u015fmelerle Martin Luther; kilisenin din anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ele\u015ftiriyor, kilisenin kendini merkeze koydu\u011fu din anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 ki\u015filerin incili esas al\u0131p kendi yorumlar\u0131na g\u00f6re bir din anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131nda etkili oluyordu. Bireyi kilisenin k\u0131skac\u0131ndan \u00e7\u0131karan bu anlay\u0131\u015f ki\u015filere \u00f6zg\u00fcr bir alan tan\u0131yordu.  Protestanl\u0131\u011f\u0131n kurucusu Jean Calvin ise kurtulu\u015fun di\u011fer d\u00fcnya da de\u011fil bu d\u00fcnya da oldu\u011funu s\u00f6yleyerek yeni bir a\u00e7\u0131l\u0131m getiriyordu dini bak\u0131\u015fa. 19. Y\u00fczy\u0131lda co\u011frafi ke\u015fiflerle ba\u015flayan bu s\u00fcre\u00e7 dinde reformlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bilimin ve sanat\u0131n \u00f6nemsendi\u011fi bir yap\u0131 kazanarak R\u00f6nesans\u2019\u0131n temelini olu\u015fturdu. D\u00fc\u015f\u00fcnsel zemini haz\u0131rlanan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik kavramlar\u0131, sanata ve bilime verdi\u011fi destekle ve kazand\u0131\u011f\u0131 birikimle yeterince g\u00fc\u00e7lendi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen burjuva s\u0131n\u0131f\u0131na e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taleplerini dillendirme cesareti verdi. Ticaretin \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nem liberalizm ve birey kavramlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n da memba\u0131d\u0131r. R\u00f6nesans\u2019\u0131n do\u011furup b\u00fcy\u00fctt\u00fc bu iki kavram\u0131 birbirinden ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Zira liberalizmin ya\u015fayabilmesi i\u00e7in se\u00e7im yapan, rekabet eden, ekonomik d\u00fczenden kendisi i\u00e7in mal m\u00fclk birikim talep eden ki\u015filik yap\u0131lanmas\u0131 elzemdir. Art\u0131k bildi\u011fimiz anlamda birey kavram\u0131 olu\u015fmu\u015ftur. \u0130nsan var oldu\u011fu i\u00e7in kendi varl\u0131\u011f\u0131yla de\u011ferledir.  S\u0131n\u0131f, din, cinsiyet gibi toplumsal rollerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, varolu\u015fuyla bir de\u011fer olarak kabul edilmi\u015f, insan akl\u0131n\u0131n de\u011feri kendisine teslim edilmi\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnen anlayan, kendi yolunu ve kaderini \u00e7izen, kendini in\u015fa eden bir varl\u0131k olarak birey kavram\u0131yla tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Modernite ve Birey<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"AVvXsEgGNFYB3ct7wNKKlsMC-VBE7_vaBsCeAK5MhEvJPz7tY7rGrXMWhNm0avCFdP1mJ8hPC1_tUBel56uDJbUf-7sXZMK5AbvOHPl968-9REpkh2x3A_RvfmlftAb9pRm8UisbVwVcKNKRvAkSzSdk2Yhb4Z4V1ILLFPyaJr-eU1FBpdcBoJ0ZytOc3oUDOEPg=w617-h346<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"AVvXsEiq6qOoEOwpN9sSrAMUOc-ErlTmNMZtry5lsOkiLgQSykXLgu78s0ECaX0W3_EvdeIOQjP3JOsubPf1WfWnryhbdhS2Tg7rIi54kanr_kdYFrPXR3tTKpFj0alVM0TxPWdnSl9mchg24WpMbruFTSUAjTT8wjqKVwm6AX0f6CA1sygNGIpRYh4lenvB8CkU=w617-h411<\/a><\/figure>\n\n\n\n

D\u00fc\u015f\u00fcnsel alt yap\u0131s\u0131n\u0131 R\u00f6nesans\u2019tan, politik altyap\u0131s\u0131n\u0131 Frans\u0131z Devriminden ve ekonomik altyap\u0131s\u0131n\u0131 Sanayi Devriminden alan Modernite; akl\u0131n \u00f6n planda tutuldu\u011fu, dinin toplumsal ya\u015famda arka plana itildi\u011fi, laikli\u011fin benimsedi\u011fi bir d\u00f6nemin ad\u0131 olarak bireycili\u011fin \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, bireysel varolu\u015fun \u00f6nemsendi\u011fi bir \u00e7a\u011f oldu.<\/p>\n\n\n\n

 Bireysel farkl\u0131l\u0131klara vurgu yapan, bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri savunan bu \u00e7a\u011f\u0131n, k\u00fcreselle\u015fmenin etkisiyle bu savlar\u0131n\u0131 yeterince ya\u015fatamad\u0131\u011f\u0131 da ayr\u0131 bir sorunsal olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde durmaktad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n her yeri i\u00e7in \u00fcretim yapan uluslararas\u0131 \u015firketler ve k\u00fcresel akt\u00f6rler i\u00e7in benzer taleplerin olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6nemliydi. Dolay\u0131s\u0131yla be\u011fenilerimizin, istek ve arzular\u0131m\u0131z\u0131n \u015fekillendirilmesi gerekliydi. Afrika\u2019n\u0131n bir k\u00f6y\u00fcnde veya d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinde benzer t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak gerekiyordu. Kurulan okullar, yay\u0131nlanan gazeteler, evlerimizin ba\u015fk\u00f6\u015fesini s\u00fcsleyen televizyonlar ve bunlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bizlere sunulan yeni hayat tarz\u0131, bizleri kendini \u00f6zg\u00fcr zanneden ama onlar\u0131n sundu\u011fu hayat tarz\u0131n\u0131n pe\u015finden giden bireylere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Modernite\u2019nin en \u00e7ok g\u00fcvendi\u011fi akl\u0131m\u0131z bize yol g\u00f6stermeliydi ancak ak\u0131l tutulmas\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimse hesaba katmam\u0131\u015ft\u0131. Bize sunulan her \u015feyi ak\u0131l s\u00fczgecinden ge\u00e7irmeden, olu\u015fan her moday\u0131 takip ederek bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden uzakla\u015f\u0131yor ve Modernite\u2019nin bize vadetti\u011fi bireysel varolu\u015fa kavu\u015fam\u0131yor ve i\u00e7imizdeki eksikli\u011fe bir anlam veremiyoruz. Eksilen eski aidiyetlerimizin yerine neyi koyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilemiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal medyaya h\u00e2kim b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin, \u00fclkelerin siyasal hayat\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirecek bilgileri kullanabildikleri skandallara \u015fahitlik yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir d\u00f6nemdeyiz. Deepfake videolarla size ait g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler sizin yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve s\u00f6ylemedi\u011finiz \u015feyleri yap\u0131yor ve s\u00f6yl\u00fcyor gibi g\u00f6sterebilmektedir. Bu kadar manip\u00fclatif bir ortamda \u00f6zg\u00fcr birey olabilmek ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve bilin\u00e7li olmay\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n

Toplumun pek \u00e7ok yap\u0131sal ayg\u0131tlar\u0131yla bireyselli\u011fimiz, pek \u00e7ok \u015fekilde engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmakta. Neyi giyece\u011fimiz, neyi yiyece\u011fimiz, hangi siyasi olu\u015fuma oy verece\u011fimiz \u00e7o\u011fu zaman bilin\u00e7li se\u00e7imlerimiz olmuyor. Bu karamsar tablodan sonra \u015funu s\u00f6yleyebiliriz ki \u00f6zg\u00fcr olmak bir hak olsa da tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde insana alt\u0131n k\u00e2sede sunulmad\u0131, insan \u00e7abalayarak \u00f6zg\u00fcr olabilir. \u00d6zg\u00fcr olmak bir sorumluluktur bu ko\u015fullarda. Ara\u015ft\u0131rmak ve haz\u0131r bilgi tabletlerinden ka\u00e7\u0131nmak bizlere \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yolunu a\u00e7acak ad\u0131mlard\u0131r. \u00d6zg\u00fcr birey olmak i\u00e7in \u00e7aba harcamak dile\u011fiyle.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Toplumsalla\u015fma Kavram\u0131 \u00dczerine Sosyolojik Bir De\u011ferlendirme,Yakup \u00c7O\u015eTU<\/p>\n\n\n\n

http:\/\/www.turkishstudies.net\/social<\/a> – Birey-Toplum Dikotomisi \u00dczerinden Ailenin Serencam\u0131na Kuramsal Bir Bak\u0131\u015f A Theoretical Perspective on the Denouement of the Family Through the Individual-Society Dichotomy \u0130rfan Y\u0131ld\u0131r\u0131m*<\/p>\n\n\n\n

Sosyoloji Notlar\u0131, Say\u0131: 1, 2007, s. 4-8-Harold Garf\u0131nkel Ve Etnometodoloji Cihad \u00d6zs\u00f6z*<\/p>\n\n\n\n

Parlak \u0130 ve \u00d6zt\u00fcrk E (2018). Bireyler ve Birey Olamayan Bireyler: Liberalizm ve 567 19. Y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00c7eli\u015fkileri. M\u00fclkiye Dergisi, 42 (4), 565-592.<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/dergipark.org.tr\/Sosyoloji Dergisi Say\u0131: 33 Y\u0131l: 2016 Modernite Projesinin K\u00f6kenleri, Dinamikleri Ve Sonu, Pelin \u00d6NDER EROL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Birey kavram\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131, do\u011fu\u015fu, geli\u015fimi, birey ve toplum ya\u015fam\u0131ndaki yans\u0131malar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131yla ilintisine genel bir bak\u0131\u015f sunar.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[29,27,33,30,32,26,28,34,31,35],"class_list":["post-22","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hayatin-icinden","tag-avci-toplayici-toplum","tag-birey","tag-catismaci-yaklasim","tag-dikotomi","tag-dualizm","tag-etkilesimci-yaklasim","tag-modernite","tag-sanayi-toplumu","tag-tarim-toplumu","tag-yapisalci-yaklasim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49,"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22\/revisions\/49"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/insanzihintoplum.net.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}